Para que nadie se extrañe de quién soy, lo diré en pocas palabras:
yo soy el Lar familiar de esta familia
de la que me habéis visto salir. Ya hace
muchos años que poseo esta casa y protejo
al padre y al abuelo de éste que vive ahora aquí.
Pues bien, el abuelo de éste, con súplicas,
me confió en secreto un tesoro; lo enterró en
medio del hogar, implorándome que se lo custodiara.
Éste, puesto que era tan avaro, ni siquiera en el momento de morir
quiso revelárselo a su hijo,
y prefirió dejarlo en la miseria
antes que mostrar al hijo el tesoro;
un pequeño pedazo de tierra le dejó,
con el que sobrevivir con gran esfuerzo y miseria.
Cuando murió éste, el que me había confiado el oro,
me puse a observar si el hijo me mostraba mayor
devoción que la que me había profesado el padre.
Pero aquél cada vez dedicaba a mi culto menos
gasto y me tributaba menos ofrendas.
Yo hice lo mismo, pues murió tan pobre como lo fue en vida.
Dejó un hijo, el que ahora habita en esta casa,
de la misma condición que el padre y el abuelo;
tiene una hija única, que a diario me hace
ofrendas de incienso, de vino u otra cosa,
y me pone flores. Por gratitud hacia ella
he permitido que Euclión descubra el tesoro,
para que encuentre marido más fácilmente, si ella quiere,
pues ha sido violada por un joven de alta cuna.
El joven sabe quién es la violada,
pero ella no le conoce; ni el padre no sabe que ha sido violada.
Hoy mismo haré que este viejo de la casa de al lado
la solicite en matrimonio, y lo voy a hacer
para que le resulte más fácil casarse con ella al joven que la violó.
Y es que el viejo que la va a pedir en matrimonio
es tío del joven que la forzó una noche,
durante la vigilia de la fiesta de Ceres.
Pero ya está gritando ahí dentro este viejo como de costumbre.
Está echando a la calle a la vieja, para que no descubra nada.
Creo que quiere echar un vistazo al oro, para asegurarse de que no ha dido robado.
|
Ne quis miretur qui sim, paucis eloquar.
ego Lar sum familiaris ex hac familia
unde exeuntem me aspexistis. hanc domum
iam multos annos est cum possideo et colo
patri avoque iam huius qui nunc hic habet.
sed mi avos huius obsecrans concredidit
thensaurum auri clam omnis: in medio foco
defodit, venerans me ut id servarem sibi.
is quoniam moritur ita avido ingenio fuit,
numquam indicare id filio voluit suo,
inopemque optavit potius eum relinquere,
quam eum thensaurum commonstraret filio;
agri reliquit ei non magnum modum,
quo cum labore magno et misere viveret.
ubi is obiit mortem qui mihi id aurum credidit,
coepi observare, ecqui maiorem filius
mihi honorem haberet quam eius habuisset pater.
atque ille vero minus minusque impendio
curare minusque me impertire honoribus.
item a me contra factum est, nam item obiit diem.
is ex se hunc reliquit qui hic nunc habitat filium
pariter moratum ut pater avosque huius fuit.
huic filia una est. ea mihi cottidie
aut ture aut vino aut aliqui semper supplicat,
dat mihi coronas. eius honoris gratia
feci, thensaurum ut hic reperiret Euclio,
quo illam facilius nuptum, si vellet, daret.
nam eam compressit de summo adulescens loco.
is scit adulescens quae sit quam compresserit,
illa illum nescit, neque compressam autem pater.
eam ego hodie faciam ut hic senex de proxumo
sibi uxorem poscat. id ea faciam gratia,
quo ille eam facilius ducat qui compresserat.
et hic qui poscet eam sibi uxorem senex,
is adulescentis illius est avonculus,
qui illam stupravit noctu, Cereris vigiliis.
sed hic senex iam clamat intus ut solet.
anum foras extrudit, ne sit conscia.
credo aurum inspicere volt, ne subreptum siet. |